Plafond sauzen: verdunnen, aantal lagen en veelgemaakte fouten

Plafond sauzen betekent het plafond schilderen met matte muurverf, meestal in twee lagen: een eerste laag die je 5 tot 10 procent met water verdunt en een tweede onverdunde dekkende laag. Op vers stucwerk komt daar vaak nog een voorstrijk of een extra sterk verdunde grondlaag bij, waardoor je op drie behandelingen uitkomt. Laat je het sauzen uitvoeren door een vakman, dan ligt de prijs meestal tussen 8 en 16 euro per m2 inclusief 9 procent btw bij een woning ouder dan twee jaar. Doe je het zelf, dan reken je op 1,50 tot 4 euro per m2 aan verf.

Wat is sauzen precies?

Sauzen is de vakterm voor het aanbrengen van watergedragen muurverf met een roller, meestal in matte glansgraad. Het woord komt uit de tijd dat schilders een dunne kalkachtige "saus" over wanden en plafonds rolden. Tegenwoordig gaat het om latex of muurverf op acrylbasis. Een stukadoor levert stucwerk vrijwel altijd op als kaal, ongeschilderd oppervlak: schuurwerk of glad pleisterwerk is pas af als het gesausd is. Sauzen is dus geen luxe maar een noodzakelijke afwerkstap die het stucwerk beschermt tegen vocht en vuil, en die kleine kleurverschillen in de pleisterlaag wegwerkt. Voor een plafond kies je bijna altijd mat: glans laat elke oneffenheid en elke rollerbaan zien, zeker bij strijklicht uit een raam of een spot.

Verdunnen: hoeveel water en waarom

De eerste laag op nieuw stucwerk verdun je met 5 tot 10 procent water, ongeveer een halve liter op een emmer van 5 liter. Vers stucwerk is poreus en zuigt vocht razendsnel op. Onverdunde verf trekt dan te snel in, waardoor je niet genoeg tijd hebt om de baan nat in nat af te rollen en je zichtbare aanzetten krijgt. Verdunde verf dringt beter in de poriën, hecht steviger en egaliseert de zuiging voor de volgende laag. Controleer altijd het etiket: sommige plafondverven zijn al ingesteld op direct gebruik en mogen maximaal 5 procent verdund worden. Meer dan 10 procent water is bijna nooit verstandig, want dan verlies je dekking en bindmiddel en krijg t je een laag die kan afpoederen. De tweede en eventuele derde laag breng je onverdund aan.

Bij sterk of ongelijkmatig zuigend stucwerk werkt een kant en klare voorstrijk beter dan zelf verdunnen. Gebruik een voorstrijk voor sterk zuigende ondergrond op gips en gliste pleisterlagen, en een fixerende variant als de ondergrond stoft. Laat voorstrijk minstens vier uur drogen, en houd bij twijfel de opgegeven tijd op de verpakking aan.

Hoeveel lagen heb je nodig?

Twee lagen is de standaard, drie lagen is nodig bij nieuw stucwerk, bij een kleurwissel van donker naar licht en bij plafonds met vlekken. Bij een vers gestuct plafond tel je de verdunde eerste laag mee als grondlaag: die dekt nooit volledig en dat hoeft ook niet. De echte dekking komt van laag twee en drie. Reken per laag op 4 tot 6 uur droogtijd bij 18 tot 20 graden en normale ventilatie. Bij vochtig of koud weer kan dat oplopen tot 12 uur. Doorschilderen op een laag die nog niet droog is, is de snelste manier om de onderliggende verf weer los te trekken.

Vergeet niet dat vers stucwerk zelf eerst volledig droog moet zijn. Voor een gestuct plafond geldt als vuistregel één week droogtijd per millimeter laagdikte, dus meestal 1 tot 3 weken voor schuurwerk of glad pleisterwerk. Nog donkere plekken in de pleisterlaag betekent nog vocht, en dan is sauzen te vroeg.

De zes fouten die je resultaat verpesten

1. Te vroeg beginnen. Sauzen op nog vochtig stucwerk geeft vlekken, slechte hechting en soms bladderende verf.
2. Voorstrijk overslaan. Zonder voorstrijk of verdunde grondlaag zuigt het plafond de verf ongelijk op en zie je later doffe en glanzende vlakken naast elkaar.
3. Niet nat in nat werken. Rol in banen van ongeveer 60 centimeter en overlap steeds de nog natte rand. Een baan die al is aangedroogd, laat een zichtbare streep achter.
4. Verkeerde roller. Gebruik een vachtroller met een poolhoogte van ongeveer 12 tot 18 millimeter voor plafonds. Een schuimroller geeft luchtbelletjes en een sinaasappelhuidstructuur.
5. Werken bij strijklicht negeren. Controleer tussendoor met een lamp schuin langs het plafond. Wat je overdag niet ziet, springt 's avonds bij lamplicht ineens in het oog.
6. Te weinig verf op de roller. Uitgeknepen rollen geeft een dunne, slecht dekkende laag. Twee volle lagen dekken beter dan vier zuinige.

Kosten van plafond sauzen laten doen

Een schilder of stucadoor rekent voor het sauzen van een plafond doorgaans 8 tot 16 euro per m2 inclusief 9 procent btw, inclusief verf en twee lagen. Bij een woonkamerplafond van 25 m2 kom je daarmee op grofweg 200 tot 400 euro. Prijsopdrijvers zijn hoogte boven 2,60 meter, een derde laag, veel obstakels zoals balken en spots, en het afplakken van al afgewerkte wanden. Bij nieuwbouw jonger dan twee jaar geldt 21 procent btw. Wil je het sauzen combineren met stucwerk, bekijk dan de kostenpagina voor de tarieven per afwerking of maak een indicatie via de calculator. Alle bedragen zijn indicaties: pas na foto's of een opname kan een vakman een vaste prijs geven.

Veelgestelde vragen

Moet je een nieuw gestuct plafond eerst voorstrijken?

Ja, in vrijwel alle gevallen wel. Vers stucwerk is poreus en zuigt verf ongelijkmatig op, wat vlekken en slechte hechting geeft. Je kiest tussen twee opties: een kant en klare voorstrijk voor sterk zuigende ondergrond, of een eerste laag muurverf die je 5 tot 10 procent met water verdunt. Een fixerende voorstrijk is verstandig als het stucwerk stoft na het afvegen met de hand. Laat de voorstrijk minstens vier uur drogen voordat je de eerste dekkende laag aanbrengt. Sla je deze stap over, dan zie je later doffe en glanzende plekken naast elkaar en kan de verf op termijn loslaten.

Hoeveel water moet je bij muurverf doen om een plafond te sauzen?

Voor de eerste laag op nieuw stucwerk verdun je met 5 tot 10 procent water, dus ongeveer een halve liter op een emmer van 5 liter. Roer goed door zodat het water volledig is opgenomen. Controleer altijd het etiket, want sommige plafondverven mogen maximaal 5 procent verdund worden of zijn al gebruiksklaar. Meer dan 10 procent water is af te raden: je verliest dekking en bindmiddel, waardoor de laag kan afpoederen. De tweede en eventuele derde laag breng je altijd onverdund aan, anders krijg je nooit een egale dekking.

Hoe lang moet stucwerk drogen voordat je kunt sauzen?

Reken als vuistregel op één week droogtijd per millimeter laagdikte. Voor schuurwerk of glad pleisterwerk op een plafond komt dat meestal neer op 1 tot 3 weken. Ventileer goed en verwarm de ruimte gelijkmatig, maar zet geen kachel direct op het plafond gericht want dan droogt de buitenkant te snel. Je herkent nog vochtig stucwerk aan donkere, grijzige plekken in het verder lichte oppervlak. Pas als het plafond overal gelijkmatig licht is, is het droog genoeg om te sauzen. Te vroeg beginnen geeft blijvende vlekken en verf die kan bladderen.

Wat is het verschil tussen sauzen en schilderen?

Sauzen is het aanbrengen van watergedragen muurverf met een roller op wanden en plafonds, vrijwel altijd in matte glansgraad. Schilderen is het bredere begrip en omvat ook lakwerk met een kwast op hout en metaal, zoals kozijnen en deuren. In de praktijk gebruiken stukadoors en schilders het woord sauzen specifiek voor het afwerken van stuc- en pleisterwerk. Wie een offerte vraagt voor het sauzen van een plafond, vraagt dus om twee lagen matte muurverf op het bestaande of nieuwe stucwerk, inclusief afplakken en de benodigde voorbehandeling.

Kun je een plafond in één laag sauzen?

Alleen als het plafond al eerder in dezelfde kleur is gesausd, in goede staat is en geen vlekken heeft. Op nieuw stucwerk lukt het nooit in één laag: de ondergrond zuigt en de verf dekt onvoldoende. Reken daar op drie behandelingen, namelijk een voorstrijk of verdunde grondlaag plus twee dekkende lagen. Ook bij nicotine, roet of waterschade is één laag zinloos, omdat de vlekken door de verf heen komen. Gebruik in dat geval eerst een isolerende voorstrijk. Twee volle lagen kosten je minder tijd dan één laag die je later toch moet overdoen.