Gaten vullen in de muur: welk vulmiddel en hoe doe je het?

Gaten vullen in de muur doe je in de meeste gevallen met kant-en-klare muurvuller uit een tube of emmer: geschikt voor pluggaten en schroefgaten tot ongeveer 1 cm doorsnede, droog in 1 tot 4 uur en daarna schuur- en overschilderbaar. Zit het gat dieper of breder dan 1 cm, dan pak je poedervulmiddel of gips, dat je in twee lagen aanbrengt en 12 tot 24 uur laat drogen. Voor een naad tussen muur en plint of kozijn gebruik je geen vulmiddel maar acrylkit, omdat die meebeweegt en niet opnieuw scheurt.

Welk vulmiddel past bij welk gat?

De keuze hangt af van drie dingen: de diepte van het gat, of de plek meebeweegt en of je erna gaat schilderen. Kant-en-klare muurvuller (een pasta in tube of emmer) is de standaardkeuze voor gaatjes van spijkers, schroeven en kleine pluggen tot circa 1 cm. Poedervulmiddel of gipsvuller meng je zelf met water en is sterker en goedkoper per liter, ideaal voor gaten van 1 tot 5 cm en voor uitgebroken pluggaten. Acrylkit hoort in hoeken en naden die werken, bijvoorbeeld langs een kozijn. Siliconenkit gebruik je nooit op een muur die je wil schilderen, want verf hecht er niet op. Voor een gat groter dan ongeveer 5 cm vul je eerst de holte op met een stukje gipsplaat of vulschuim en werk je pas daarna af met vulmiddel of stucpasta.

Wat kost het materiaal?

Vulmiddel is goedkoop: een tube muurvuller van 330 ml kost ongeveer 5 tot 10 euro inclusief btw, een emmer van 1 kg zo'n 8 tot 15 euro inclusief btw en een zak poedervulmiddel of gips van 5 kg meestal 8 tot 18 euro inclusief btw. Reken daarnaast op een plamuurmes of spackspaan van 5 tot 15 euro, schuurpapier in korrel 120 en 180, en eventueel een pot voorstrijkmiddel van 10 tot 25 euro inclusief btw. Met minder dan 40 euro aan materiaal vul je in een gemiddelde woonkamer alle gaten die na een verhuizing overblijven. Laat je het werk uitbesteden, dan zit materiaal vrijwel altijd bij het tarief in en betaal je vooral voor arbeid: zie de bandbreedtes op de kostenpagina.

Stappenplan: gaten vullen in 6 stappen

1. Maak het gat schoon. Verwijder losse plug, schroef, stof en losse stukjes stuc. Braam de randen licht af met een schroevendraaier of mes, zodat het vulmiddel zich kan vasthouden.
2. Zuig of veeg het stof weg. Vulmiddel hecht niet op stof. Bij een sterk zuigende ondergrond (kalkzandsteen, gips, gasbeton) maak je het gat licht vochtig met een plantenspuit.
3. Breng het vulmiddel aan. Duw het met een plamuurmes in het gat, niet erlangs. Vul iets bol af, want vulmiddel krimpt tijdens het drogen.
4. Werk in lagen bij diepe gaten. Vul niet dikker dan ongeveer 5 mm per laag. Laat elke laag drogen voordat je de volgende aanbrengt, anders krimpt en scheurt de kern.
5. Laat volledig drogen. Reken op 1 tot 4 uur voor een dun laagje muurvuller en 12 tot 24 uur voor een dikke laag of gips. Koud of vochtig weer verdubbelt die tijd.
6. Schuur vlak en strijk voor. Schuur met korrel 120, daarna 180, tot je met je hand geen overgang meer voelt. Stof afnemen, voorstrijkmiddel op de gevulde plek, dan schilderen.

Drogen, schuren en overschilderen

Je mag pas schuren als het vulmiddel over de hele dikte hard en egaal van kleur is: een donkere vlek betekent dat de kern nog vochtig is. Schuur droog met een schuurblokje en houd het blok plat, anders schuur je een kuiltje. Voelt de plek glad maar zie je hem toch nog na het schilderen? Dat komt bijna altijd doordat het voorstrijkmiddel is overgeslagen. Gevuld vulmiddel zuigt namelijk sterker dan de omliggende muur, waardoor de verf daar matter opdroogt. Dat verschil in glans heet aftekenen. Een dunne laag voorstrijkmiddel of watergedunde muurverf op de gevulde plek voorkomt het. Schilder daarna minimaal twee lagen over de hele wand, niet alleen over de reparatie, want een lokale bijwerkbeurt blijft op strijklicht vrijwel altijd zichtbaar.

Wanneer schakel je een stukadoor in?

Een stukadoor is de logische keuze zodra je meer dan een handvol gaten hebt, de gaten groter zijn dan een hand, of de wand na het vullen toch overal een klein beetje ongelijk blijft. In die gevallen is een dunne herstellaag of een volledige egalisatielaag over het hele wandvlak sneller en mooier dan tientallen losse reparaties. Uurtarieven voor klein herstelwerk liggen doorgaans tussen 40 en 60 euro per uur exclusief btw, met vaak een minimum van 100 tot 250 euro exclusief btw omdat aanrijden en opzetten ook tijd kost. Egaliseren en opnieuw afwerken van een hele wand rekent men meestal per m2. Bij een woning die ouder is dan twee jaar geldt het verlaagde btw-tarief van 9 procent op arbeid en op de materialen die de stukadoor zelf verwerkt (bron: Belastingdienst); bij nieuwbouw is dat 21 procent. Wil je weten wat jouw wand ongeveer kost, vul dan de maten in bij de calculator.

Gaten vullen in gipsplaat, beton of oud stucwerk

De ondergrond bepaalt hoe stevig je reparatie wordt. In gipsplaat zit achter het gat holle ruimte, dus vulmiddel valt er zonder steun doorheen: gebruik een zelfklevend reparatieplaatje of schroef een strookje hout achter de opening en vul daar tegenaan. In beton en kalkzandsteen kun je gewoon vullen, maar maak het gat eerst vochtig omdat de steen water uit het vulmiddel trekt. In oud, zacht stucwerk of kalkpleister brokkelt de rand vaak verder af tijdens het vullen: tik dan alles weg wat los zit tot je stevige ondergrond voelt, en vul dat grotere gat in twee lagen. Voel je bij het aankloppen rond het gat een hol geluid, dan zit het stucwerk daar los van de muur en is vullen zinloos. Vraag in dat geval een stucadoor om het losse vlak eerst te verwijderen.

Veelgestelde vragen

Welk vulmiddel gebruik je voor gaten in de muur?

Voor pluggaten en schroefgaten tot ongeveer 1 cm gebruik je kant-en-klare muurvuller uit een tube of emmer. Voor gaten van 1 tot 5 cm is poedervulmiddel of gips sterker en goedkoper, aan te brengen in lagen van maximaal 5 mm per keer. Naden tussen muur en plint, kozijn of plafond vul je met acrylkit, omdat die meebeweegt en dus niet opnieuw openscheurt. Siliconenkit is op een te schilderen wand ongeschikt: verf hecht er niet op. Is het gat groter dan circa 5 cm, dan vul je de holte eerst met een stukje gipsplaat of vulschuim en werk je pas daarna af met vulmiddel of stucpasta. In gipsplaat gebruik je bovendien een reparatieplaatje of een strookje hout als achtersteun, anders zakt het vulmiddel de holle ruimte in.

Hoe lang moet muurvuller drogen voordat je kunt schuren?

Een dun laagje muurvuller in een klein gaatje is doorgaans na 1 tot 4 uur schuurbaar. Een dikke laag of een vulling met gips heeft 12 tot 24 uur nodig, en bij een koude of vochtige ruimte kan dat oplopen tot twee dagen. De betrouwbaarste test is de kleur: zolang de gevulde plek donkerder is dan het droge oppervlak eromheen, zit er nog vocht in. Schuur je te vroeg, dan smeert het vulmiddel uit en krijg je een kuil in plaats van een vlakke plek. Vul liever in twee dunne lagen met droogtijd ertussen dan in een keer dik, want een dikke laag krimpt en scheurt bijna altijd.

Waarom zie je een gevuld gat na het schilderen nog steeds?

Dat komt bijna altijd door aftekenen: het vulmiddel zuigt meer verf op dan de omliggende muur, waardoor de verf daar matter of donkerder opdroogt. De oplossing is voorstrijkmiddel op de gevulde plek voordat je schildert, en daarna minimaal twee lagen verf over de hele wand in plaats van alleen over de reparatie. Blijft de plek zichtbaar als een bult of kuil, dan is er te veel of te weinig vulmiddel gebruikt: schuur vlak met korrel 180 of vul licht bij. Bij veel reparaties op een wand levert een dunne egalisatielaag over het hele vlak vaak een mooier resultaat dan losse plekken bijwerken.

Is het stukadoor of stucadoor?

Beide vormen worden gebruikt, maar stukadoor is de officiele spelling volgens de woordenlijst van de Nederlandse taal. Stucadoor is een veelvoorkomende schrijfwijze omdat mensen de link leggen met het woord stuc. Zoek je een vakman voor het herstellen of egaliseren van wanden, dan vind je met beide spellingen dezelfde bedrijven.

Wat kost het om een stukadoor gaten te laten vullen?

Klein herstelwerk rekent een stukadoor meestal per uur: doorgaans 40 tot 60 euro per uur exclusief btw, met vaak een minimumbedrag van 100 tot 250 euro exclusief btw omdat aanrijden, afplakken en opruimen ook tijd kosten. Voor een hele wand egaliseren en opnieuw afwerken wordt per m2 gerekend. Bij een woning ouder dan twee jaar geldt 9 procent btw op arbeid en op de materialen die de stukadoor zelf verwerkt, bij nieuwbouw 21 procent. Al deze bedragen zijn indicaties: pas na foto's of een opname weet een stukadoor hoeveel schade er echt zit en of vullen genoeg is of dat een herstellaag nodig is.