Behangklare muur maken: van kale wand naar behangklaar met voorstrijk

Een muur is behangklaar als hij vlak, droog, schoon, stofvrij en gelijkmatig zuigend is, zodat behanglijm overal even snel droogt en het behang niet loslaat. Je bereikt dat met vier handelingen: losse delen verwijderen, gaten en scheuren vullen, licht schuren en afstoffen, en tot slot voorstrijken met een middel dat past bij de zuigkracht van de ondergrond. Laat je het door een vakman doen, dan kost behangklaar maken van een gemiddelde wand ongeveer 10 tot 20 euro per m2 inclusief 9 procent btw, afhankelijk van hoeveel reparatiewerk nodig is.

Wat betekent behangklaar precies?

Behangklaar betekent dat de wand geschikt is om direct te behangen, zonder dat er nog stucwerk, schuurwerk of extra hechtlaag nodig is. In de praktijk stellen behangfabrikanten vier eisen: de ondergrond is vlak binnen enkele millimeters over een meter, hij is volledig droog, hij is vrij van stof, vet en loszittende resten, en hij zuigt over het hele vlak ongeveer even hard. Dat laatste is de reden dat voorstrijken bijna altijd nodig is. Waar de ene plek water uit de lijm wegzuigt en de andere niet, krijg je open naden, blazen en behang dat bij een hoek loslaat. Behangklaar is dus een lagere eis dan schilderklaar of stucklaar: kleine oneffenheden mogen blijven zitten, want behang en zeker vliesbehang overbrugt die. Onder glad, dun of glanzend behang liggen de eisen wel dichter bij schilderklaar.

Stappenplan: in 5 stappen naar een behangklare muur

1. Strippen en schoonmaken. Verwijder oud behang volledig, ook de restanten papier en lijm. Neem de wand daarna af met lauw water en laat goed drogen.
2. Repareren. Vul gaten, pluggaten en haarscheuren met vulmiddel of reparatiepleister. Diepe scheuren eerst uithakken tot een V-vorm, dan vullen.
3. Schuren en afstoffen. Schuur de gevulde plekken en eventuele lijmresten vlak. Stof daarna af met een borstel of stofzuiger, want stof is de meest onderschatte oorzaak van loslatend behang.
4. Voorstrijken. Kies het middel op basis van de zuigkracht: een verdunbaar, dieper indringend voorstrijkmiddel op sterk zuigende ondergronden zoals gips, cellenbeton of vers stucwerk, en een hechtprimer op gladde, nauwelijks zuigende vlakken zoals oude latex of beton.
5. Laten drogen. Houd minimaal de droogtijd op de verpakking aan, meestal enkele uren tot een etmaal bij een normale kamertemperatuur en goede ventilatie.

Welk voorstrijkmiddel kies je voor behang?

De keuze hangt af van hoe hard de muur water opneemt, niet van het behang dat erop komt. Test dat met een spatje water: trekt het binnen enkele seconden weg, dan zuigt de wand sterk en gebruik je een dun verdund, diep indringend voorstrijkmiddel. Blijft het water als druppel liggen, dan is de ondergrond gesloten en heb je juist een hechtprimer nodig die de gladheid opruwt. Op vers stucwerk wacht je eerst tot de laag volledig droog en uitgehard is, meestal twee tot vier weken bij normale binnenomstandigheden. Op gipsplaten volstaat vrijwel altijd een gewone voorstrijk. Twijfel je tussen twee middelen, kies dan het universele voorstrijkmiddel voor zuigende ondergronden: dat werkt op het overgrote deel van de binnenwanden in Nederlandse woningen.

Behangklaar, schilderklaar of stucklaar: wat kies je?

Behangklaar is de lichtste afwerkgraad van de drie en daarmee ook de goedkoopste. Bij schilderklaar moet de wand vlak en gaaf genoeg zijn om onder strijklicht geen oneffenheden te tonen, wat meestal een extra dunne pleisterlaag en een schuurronde kost. Stucklaar betekent alleen dat de ondergrond geschikt is om te stukadoren, dus stevig, schoon en voorgestreken, maar nog niet vlak. Ga je vliesbehang of renovlies aanbrengen, dan is behangklaar genoeg: renovlies is juist bedoeld om lichte scheurtjes en kleine oneffenheden te maskeren en wordt daarna overgeschilderd. Wil je een egale, gladde muur zonder behang, dan kom je uit bij glad stucwerk en gelden de zwaardere eisen. Een indicatie van wat elke afwerkgraad kost vind je op de kostenpagina.

Wat kost het om een muur behangklaar te laten maken?

Een stukadoor rekent voor behangklaar maken doorgaans 10 tot 20 euro per m2 inclusief 9 procent btw, waarbij het lage tarief geldt voor een gave wand die alleen licht bijgewerkt en voorgestreken hoeft te worden. Zit er veel oude lijm, zijn er tientallen gaten of moet er eerst een dunne uitvlaklaag op, dan loopt het richting de bovenkant van die band of hoger. Het 9 procent btw-tarief geldt bij woningen die ouder zijn dan twee jaar en dekt zowel arbeid als de materialen die de stucadoor zelf verwerkt; bij nieuwbouw reken je met 21 procent. Doe je het zelf, dan blijf je op materiaalkosten van enkele euro's per m2 voor vulmiddel, schuurpapier en voorstrijk. Wil je weten wat jouw wand kost, vul dan de afmetingen in bij de calculator; dat blijft een indicatie tot een foto-check of opname.

Veelgemaakte fouten

De drie fouten die het vaakst leiden tot loslatend behang zijn: behangen op een stoffige wand, voorstrijk op een nog vochtige ondergrond en te dik of onverdund aanbrengen van voorstrijkmiddel op een sterk zuigende muur. In dat laatste geval blijft er een glanzend velletje op de wand liggen waar de behanglijm juist slecht op hecht. Andere klassieker: behang direct op onbehandelde gipsplaat plakken. Bij het verwijderen trek je dan de kartonlaag mee en heb je alsnog een reparatieklus. Werk ook nooit door bij temperaturen onder ongeveer 10 graden of in een ruimte zonder ventilatie, want dan drogen zowel voorstrijk als lijm te traag en te ongelijk.

Veelgestelde vragen

Moet je een muur voorstrijken voor je gaat behangen?

Ja, in vrijwel alle gevallen. Voorstrijken zorgt ervoor dat de hele wand even hard zuigt, waardoor de behanglijm overal even snel droogt en je geen open naden of blazen krijgt. Op sterk zuigende ondergronden zoals gips, gasbeton of vers stucwerk trekt de wand het water anders zo snel uit de lijm dat er nauwelijks hechting overblijft. Op gladde, gesloten vlakken zoals oude latex of beton gebruik je juist een hechtprimer, zodat de lijm ergens op kan aangrijpen. De enige situatie waarin je het kunt overslaan is een recent voorgestreken wand die nog schoon en stofvrij is. Laat het voorstrijkmiddel altijd volledig drogen voor je begint met behangen, meestal enkele uren tot een etmaal.

Wat kost een muur behangklaar laten maken per m2?

Reken op 10 tot 20 euro per m2 inclusief 9 procent btw als je het door een stukadoor laat doen. Het lagere bedrag geldt voor een wand die al redelijk gaaf is en alleen licht bijgewerkt, geschuurd en voorgestreken hoeft te worden. Zit er nog oud behang met lijmresten op, zijn er veel gaten of moet er een dunne uitvlaklaag overheen, dan zit je aan de bovenkant of hoger. Het 9 procent tarief geldt bij woningen ouder dan twee jaar en omvat arbeid plus de materialen die de stukadoor verwerkt; bij nieuwbouw geldt 21 procent. Doe je het zelf, dan blijven de materiaalkosten meestal onder de vijf euro per m2. Alle bedragen zijn indicaties tot een foto-check of opname ter plaatse.

Hoe lang moet voorstrijk drogen voordat je kunt behangen?

Houd minimaal de droogtijd op de verpakking aan, in de praktijk vier tot vierentwintig uur bij een kamertemperatuur rond de 18 tot 20 graden en normale ventilatie. Een sterk zuigende wand droogt sneller dan een gesloten ondergrond, en in een koude of vochtige ruimte kan het een stuk langer duren. Je controleert het simpel: de wand voelt droog aan en er blijft geen kleur of glans op je hand achter. Begin je te vroeg, dan sluit je vocht in tussen voorstrijk en behang en laat het behang later alsnog los. Ventileer tijdens het drogen, maar zet geen kachel of blower recht op de muur, want dan droogt de buitenlaag te snel en blijft de kern nat.

Is behangklaar hetzelfde als schilderklaar?

Nee, behangklaar is een lichtere afwerkgraad dan schilderklaar. Bij behangklaar moet de wand vlak, droog, schoon en gelijkmatig zuigend zijn, maar kleine oneffenheden mogen blijven zitten omdat behang die overbrugt. Schilderklaar vraagt een wand die onder strijklicht geen bobbels, plamuurranden of putjes laat zien, wat vaak een extra dunne pleisterlaag en een volledige schuurronde kost. Daardoor ligt schilderklaar in prijs meestal een paar euro per m2 hoger. Stucklaar is weer iets anders: dat betekent alleen dat de ondergrond stevig, schoon en voorgestreken genoeg is om er stucwerk op aan te brengen, dus nog niet vlak. Ga je renovlies of vliesbehang gebruiken, dan is behangklaar ruim voldoende.

Kun je behangen op vers stucwerk?

Niet direct. Vers stucwerk moet eerst volledig droog en uitgehard zijn, wat bij een normale binnenruimte meestal twee tot vier weken duurt, en bij dikkere lagen of slechte ventilatie langer. Behang je te vroeg, dan sluit je bouwvocht in en krijg je vlekken, schimmel of loslatend behang. Controleer of de wand overal een gelijkmatige, lichte kleur heeft; donkere plekken duiden op restvocht. Is de laag droog, dan strijk je voor met een voorstrijkmiddel voor zuigende ondergronden, want vers stucwerk neemt water snel op. Daarna kun je behangen. Bij glad afgewerkt stucwerk dat nauwelijks zuigt kies je in plaats daarvan een hechtprimer, zodat de behanglijm voldoende grip krijgt.